Vlaggenwoordenboek
Vlag (de ~)
1 rechthoekig stuk doek in op vaste wijze geschikte kleuren, gevoerd als zinnebeeld van een partij of natie
2 dwarsstreepje aan de stok van een muzieknoot, aan een schrijfletter of aan een verwijzingsteken
3 aanhangsel van een poststempel met een tekst
4 [biol.] bovenste kroonblad van een vlinderbloem
(gevonden op www.vandale.nl)
Woordenboek van vlaggentermen
| Autostandaard | Korte verticale vlaggenstok voor (magnetische of mechanische) montage op een autospatbord. Ook wel: Vlag voor gebruik op een auto. |
| Autovlag | Vlag voor gebruik op (het voorspatbord van) een auto. |
| Banier | Dundoek waarvan de hoogte groter is dan de lengte (breedte). Historisch: middeleeuwse vlag. |
| Beleggen | Het vlaggenkoord vastmaken. Zie ook: Kikker. |
| Boot | Vaartuig dat geen (nationale) vlag voert. Zie ook: Schip. |
| Borrelvlag | Watersportvlag: uitnodiging om aan boord een drankje te komen nuttigen... |
| Broek(ing) | Deel van de vlag langs de mast, tussen de bovenste en onderste bevestiging. |
| Draaitop | Speciale vlaggenmastconstructie, waarbij de mastknop draaibaar gelagerd is in de top van de mast. De vlag kan makkelijker met de windrichting mee waaien. |
| Driekleur | Benaming van de nationale vlag van Nederland of België. |
| Dundoek | Algemene term om een vlag, wimpel of banier aan te duiden. |
| Eigenaarsvlag | Vlag met het beeldmerk van de eigenaar van een schip. |
| Fantasievlag | Vlag, opgebouwd uit willekeurige kleuren, die geen natie of andere identiteit weergeeft. Bedoeld als versiering. |
| Gastenvlag | De vlag van een buitenland die een schip hijst ter ere van dat land als het een haven van dat land bezoekt. De Engelse benaming is: Courtesy Flag. |
| Gemeentevlag | Offici ële vlag van een gemeente in Nederland of Belgi ë. In Nederland meestal ingesteld door de Gemeenteraad. |
| Geus | Vlag of wimpel op de boeg (voorkant) van een schip. De Engelse benaming is: Jack. |
| Gevelsteel | Handig hulpmiddel om een vlaggenstok hoog aan de gevel in een schuine vlaggenstokhouder te plaatsen. |
| Grondkoker | Starre constructie om een vlaggenmast met ronde voet in de grond te bevestigen. De mast zakt ca. 1m in de grond. |
| Grondpot | Zie: Grondkoker. |
| Halfstok | De vlag wordt halverwege de vlaggenmast gehesen of halverwege de vlaggenstok bevestigd ten teken van rouw. |
| Hangvlag | Trapeziumvormige vlag voor aan een schuine vlaggenstok, bijv. bij winkels. De vlag is altijd goed leesbaar. |
| Hijsen | De vlag naar de top van de mast ophalen. Zie ook: Neerhalen. De Engelse benaming is: To Hoist. |
| Kantelconstructie | Zie: Mastbok |
| Kikker | Hulpstuk aan een vlaggenmast om het vlaggenkoord te beleggen (vast te maken). |
| Kleed | Traditionele maataanduiding voor vlaggen. Nog steeds in gebruik bij o.a. de Nederlandse Marine. 1 kleed is 50cm broeklengte. Voorbeelden: Vlag 1,5 kleeds is 75x112,5cm. Vlag 3 kleeds is 150x225cm. |
| Knop | Zie: Vlaggenknop |
| Koopvaardijvlag | Speciale uitvoering van de nationale vlag voor gebruik in de civiele scheepvaart. Bijv. Verenigd Koninkrijk De Engelse benaming is: Civil Ensign. |
| Landenvlag | De nationale vlag te land. Ter zee: Zie: Koopvaardijvlag. De Engelse benaming is: National Flag. |
| Landsvlag | Zie: Landenvlag. |
| Logovlag | Vlag met het modern vormgegeven (en vaak wisselend) beeldmerk van provincies of gemeenten. Als modieus alternatief voor de officiële provincie- of gemeentevlag. |
| Mastbok | Scharnierende constructie om een vlaggenmast met vierkante voet geheel boven de grond te bevestigen. De mast is kantelbaar: scharniert ca. 1m boven de grond. |
| Mastknop | Zie: Vlaggenknop. |
| Marinevlag | Zie: Oorlogsvlag. |
| Meedraaiende_knop | Zie: Draaitop. |
| Naamwimpel | Wimpel met de naam van het schip, meestal blauw of rood met witte letters. |
| Nationale vlag | Zie: Landsvlag |
| Neerhalen | De vlag van top van de mast bergen. Neerhalen is een beter woord dan strijken, want "de vlag strijken" is een teken van overgave. (De vlag met "strijken" mooi glad maken kan natuurlijk geen kwaad) Zie ook: Hijsen. |
| Oorlogsvlag Marinevlag | Speciale uitvoering van de nationale vlag voor gebruik op militaire vaartuigen, ook als gastenvlag. Bijv. Verenigd Koninkrijk De Engelse benaming is: Naval Ensign. Zie ook: Gastenvlag. |
| Oversteekkoker | Starre constructie om een vlaggenmast met ronde voet geheel boven de grond te bevestigen. De holle mast wordt over het bovengrondse deel van de koker geschoven. |
| Pavoiseerlijn | Lijn van aan elkaar geknoopte seinvlaggen, nationale vlaggen of fantasie vlaggen. |
| Pavoiseren | Met vlaggen versieren. Oorspronkelijk: Een schip optuigen met seinvlaggen ter gelegenheid van een feestelijke gebeurtenis. |
| Provincievlag | Officiële vlag van een provincie in Nederland of België. |
| Puntvlag | Driehoekig dundoek. Zie: Wimpel. |
| Rederijvlag | Vlag van een scheepvaartmaatschappij. |
| Rouwvlag | Vlag om een sterfgeval (aan boord van een schip) aan te geven. |
| Scheepsmaat | Kameraad op een schip. Ook wel: De scheepsjongen, die de bevlagging verzorgt. De Engelse benaming is: Shipmate. |
| Schip | Vaartuig dat een (nationale) vlag voert. Zie ook: Boot. |
| Seinvlag | Vlag voor communicatie in de scheepvaart. Zie: Seinstel. |
| Seinwimpel | Wimpel voor communicatie in de scheepvaart. Zie: Seinstel. |
| Seinstel | Complete set seinvlaggen en seinwimpels (40 stuks). |
| Sloepvlag | Vlag voor gebruik op een open (roei-)schip. |
| Spandoek | Rechthoekig doek, bevestigd aan minstens alle vier hoekpunten, bedoeld om een boodschap uit de dragen. De Engelse benaming is: Banner. |
| Staatsvlag | Speciale uitvoering van een landenvlag voor exclusief gebruik door de centrale overheid. Bijvoorbeeld: Duitsland, Oostenrijk. |
| Standaard Vaandel, banier, brede wimpel | Bijvoorbeeld: Koninklijke Standaard = Vlag van de Koning(in). Ook: Installatie om een vlag te voeren. |
| Stars and Stripes | Engelse benaming van de nationale vlag van de Verenigde Staten van Amerika. |
| Strijken | Zie: Neerhalen. |
| Tafelbanier | Miniatuur uitgave van een banier met tafelstandaard, bijvoorbeeld voor op een conferentietafel of bureau. Zie: Banier. |
| Tafelstandaard | Miniatuur van een vlaggenmast, om een tafelvlag of tafelbanier te tonen. Bijvoorbeeld voor op een conferentietafel of bureau. |
| Tafelvlag | Miniatuur uitgave van een vlag met tafelstandaard, bijvoorbeeld voor op een conferentietafel of bureau. Zie: Vlag. |
| Tricolore | Driekleur. Franse benaming van de nationale vlag van Frankrijk of België. |
| Tuimelconstructie | Scharnierende constructie om een vlaggenmast met ronde voet geheel boven de grond te bevestigen. De mast is tuimelbaar, scharniert vlak boven de grond. |
| Uithouder | Stang aan de knop van een draaitop vlaggenmast, om een vlag of banier ook bij weinig wind leesbaar te houden. De vlag of banier is aan de bovenzijde voorzien van een tunnel, die over de uithouder wordt geschoven. Zie ook: Draaitop |
| Uitsteken | De vlag aan een stok aan de gevel uithangen. |
| Union Jack | Engelse benaming van de geus en de nationale vlag van het Verenigd Koninkrijk. |
| Vaan | Lange smalle wimpel, meestal op een schip, bijvoorbeeld om de windrichting aan te duiden. |
| Vaandel | Uniek doek als kenmerk van organisatie of vereniging, aan stok of standaard, in kostbare uitvoering. Uniek wil zeggen: Er is slechts één exemplaar. |
| Vexillologie | Zie: Vlaggenkunde. |
| Vlaamse Leeuw | Benaming van de vlag van het Vlaams Gewest en de Vlaamse Gemeenschap in Belgi ë. |
| Vlag | Dundoek, meestal rechthoekig, verhouding hoogte : lengte ca. 1:1 tot ca. 1:3. De Engelse benaming is: Flag. |
| Vlaggenkaart | Plaat met afbeeldingen van vlaggen. Vroeger gebruikt in de scheepvaart om de nationaliteit van andere schepen te bepalen. |
| Vlaggendoek | Stof waarvan vlaggen worden vervaardigd. Vroeger vaak wol, maar tegenwoordig meestal kunststof of een mengsel van kunststof en katoen. De Engelse benaming is: Flag Bunting. |
| Vlaggenknop | Knop in de top van de mast tot waar de vlag gehesen wordt. In Nederland vaak oranje gekleurd. |
| Vlaggenkoord | Koord waarmee de vlag gehesen of bevestigd wordt. |
| Vlaggenkunde | De wetenschap die vlaggen en en het gebruik van vlaggen bestudeert. |
| Vlaggenlijn | Zie: Vlaggenkoord. Ook wel: Lijn van aan elkaar geknoopte vlaggen. Zie: Pavoiseerlijn. |
| Vlaggenmast | Cilindrische of conische pijp of stok met knop, die meestal verticaal, in de grond, of aan de muur, wordt bevestigd om een vlag in te hijsen. Lengte 4m of meer. De Engelse benaming is: Flag Pole. |
| Vlaggenschip | Marine: Belangrijkste schip van de vloot. Rederij: grootste schip. |
| Vlaggenschrift | Het geven van berichten door te seinen met (sein)vlaggen. |
| Vlaggenspraak | Zie: Vlaggenschrift. |
| Vlaggenstok | Te land: Cilindrische pijp of stok met knop, die vaak schuin (45graden) aan de muur wordt bevestigd om een vlag te bevestigen. Lengte 1,5 tot 3m. Diameter meestal 30mm en soms 18mm. Te water: Op schepen komen allerlei maten vlaggenstokken voor. De Engelse benaming is: Flag Stick. |
| Vlaggenstokhouder | Bevestiging voor een vlaggenstok, meestal schuin aan de gevel. Er zijn ook speciale uitvoeringen voor verticale plaatsing, bijvoorbeeld de hoefijzervorm voor onder een autowiel. |
| Vlaggenweer | Weersvoorspelling speciaal voor het gebruik van vlaggen. |
| Vlaggetjesdag | Feestelijke opening van het visserijseizoen, vroeger het haringseizoen. De schepen zijn gepavoiseerd. |
| Vlagofficier | Marine: Opperofficier ter zee. Bijv.: Schout-Bij-Nacht. |
| Vlagvertoon | Machtsvertoon door het sturen van oorlogsschepen. Tegenwoordig ook: Je eigen vlag (bijv. van land, stad, bedrijf) hijsen. |
| Vlagvoerder | Vlagofficier. Het schip van de vlagofficier. Leider. |
| Vleugel | Speciale wimpel voor oud-Hollandse platbodemschepen. Rood of blauw. |
| Waaieind | Uiteinde van de vlag, dat vrij uitwaait. De Engelse benaming is: Fly. |
| Welkomwimpel | Langwerpige wimpel, meestal bij een woning, in de kleuren van land, provincie of gemeente die u dag en nacht in de mast gehesen kunt laten. Zo is de mast nooit leeg. Meestal met zwaluwstaart- of puntvormig uiteinde. |
| Wimpel | Driehoekig dundoek (puntvlag), of rechthoekig dundoek waarvan de lengte veel groter is dan de broeking, soms met zwaluwstaart. De Engelse benaming is: Pennant of Pendant. |
| Winkelvlag | Zie: Hangvlag |